Vitamin và khoáng chất là gì?
Vitamin và khoáng chất là các vi chất thiết yếu để duy trì chức năng cơ thể. Chúng không được tổng hợp hoặc tổng hợp không đủ trong cơ thể nên phải nạp từ thức ăn hoặc thực phẩm bổ sung.
Vitamin tan trong dầu (A, D, E, K)
- •Vitamin A: thị lực, miễn dịch, sức khỏe da (cà rốt, rau bina, gan)
- •Vitamin D: sức khỏe xương, miễn dịch (ánh nắng, cá hồi, trứng)
- •Vitamin E: chống oxy hóa, sức khỏe da (hạt, bơ)
- •Vitamin K: đông máu, sức khỏe xương (rau xanh, natto)
Vitamin tan trong dầu tích tụ trong cơ thể nên dùng quá liều có thể gây độc. Hãy tuân thủ liều khuyến nghị khi dùng viên bổ sung.
Vitamin tan trong nước (nhóm B, C)
- •Vitamin B1 (thiamin): chuyển hóa năng lượng (thịt heo, gạo lứt)
- •Vitamin B2 (riboflavin): sức khỏe da và niêm mạc (sữa, trứng)
- •Vitamin B6: chuyển hóa protein, chức năng thần kinh (thịt gà, chuối)
- •Vitamin B12: tạo hồng cầu, chức năng thần kinh (thịt, cá, sữa)
- •Axit folic (B9): phân chia tế bào, thiết yếu cho thai phụ (rau bina, đậu)
- •Vitamin C: chống oxy hóa, tổng hợp collagen, miễn dịch (trái cây, rau)
Vitamin tan trong nước bị đào thải qua nước tiểu nên cần nạp hằng ngày. Hãy ăn đa dạng trái cây và rau.
Các khoáng chất chính
- •Canxi: xương, răng, co cơ (sữa, đậu phụ, cá cơm)
- •Sắt: vận chuyển oxy, tạo năng lượng (thịt nạc, rau bina, đậu)
- •Magiê: tham gia hơn 300 phản ứng enzyme (hạt, ngũ cốc nguyên cám)
- •Kẽm: miễn dịch, lành vết thương, vị giác (hàu, thịt, hạt)
- •Selen: chống oxy hóa, chức năng tuyến giáp (hạt Brazil, hải sản)
- •Kali: điều hòa huyết áp, chức năng cơ (chuối, khoai tây, rau bina)
Triệu chứng khi thiếu hụt
- •Sắt: mệt mỏi, da xanh xao, hụt hơi
- •Vitamin D: đau xương, yếu cơ, trầm cảm
- •Vitamin B12: mệt mỏi, tê bì, giảm trí nhớ
- •Magiê: chuột rút, mất ngủ, lo âu
- •Kẽm: hay cảm cúm, vết thương lâu lành, rụng tóc
Thực phẩm hay viên bổ sung?
Tốt nhất là lấy dưỡng chất từ thực phẩm nếu có thể. Thực phẩm còn chứa chất xơ, chất chống oxy hóa... tạo hiệu ứng cộng hưởng.
- •Trường hợp cần bổ sung: thai phụ (axit folic), người cao tuổi (B12, D), người ăn chay (B12)
- •Vitamin tổng hợp: đóng vai trò bảo hiểm khi ăn uống thất thường
- •Liều cao đơn chất: chỉ khi có chỉ định của bác sĩ
“Thực phẩm chức năng chỉ là bổ sung, không thể thay thế một chế độ ăn lành mạnh.”